Jump to content
Sign in to follow this  
Warka Bear

PZL-106BT 601 M T "Turbo Kruk"

Recommended Posts

212a42e302c18bcdmed.jpg

Archiwum wlasne. Zdjecia wykonalem w 1993 w PZL Okecie.

Samolot zbudowano na zamowienie Brazylii. Jego dalsze losy nie sa mi znane.

 

Na podstawie tej dokumentacji wybudowano model RC w skali 1:4.

 

HISTORIA

 

Prace nad PZL-106 rozpoczęto w 1971 r., przewidując zastąpienie nim w produkcji samolotów PZL-101 Gawron. Kruk to pierwszy polski samolot rolniczy II generacji o bezpiecznym układzie konstrukcyjnym silnik - zbiornik chemikaliów - kabina pilota. Powstał przy użyciu minimalnych środków finansowych dzięki wysiłkowi grupy entuzjastów pod kierunkiem mgr inż. Andrzeja Frydrychewicza w okresie, gdy polski przemysł lotniczy zaangażowano w program realizacji nieudanego odrzutowego samolotu rolniczego M-15 w Mielcu, usiłując jednocześnie zlikwidować wytwórnię lotniczą na Okęciu. Kruk połączył nowoczesny układ konstrukcyjny ze szczególnymi wymaganiami agrolotnictwa krajów Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej i stanowi całkowicie oryginalną konstrukcję. Prototyp z usterzeniem w układzie T i silnikiem Lycoming IO-720A1B (295 kW) oblatano 17 kwietnia 1973 r. Na 3-cim prototypie zastosowano silnik PZL-3S (LiT-3S, 442 kW). Podjęto produkcję serii informacyjnej 10 egz. (wraz z pierwszymi prototypami). 6-ty egzemplarz przebudowano w 1975 r., przenosząc usterzenie poziome na kadłub, a 9-ty i 10-ty egzemplarz stały się prototypami wersji PZL-106A o zmienionym kształcie i klasycznym usterzeniu. Produkcję seryjną PZL-106A rozpoczęto w 1976 r. Opracowano w 1976 r. wariant szkolny z wymiennym modułem kabiny instruktora, mocowanym zamiast zbiornika chemikaliów, możliwy do zastosowania na każdym seryjnym egzemplarzu samolotu. W 1979 r. powstał PZL-106B z nowym skrzydłem i krótszymi zastrzałami, oblatany 15 maja 1981 r. Zastąpił on w produkcji PZL-106A od 1982 r. W 1981 r. wprowadzono do produkcji wersję PZL-106AS z silnikiem ASz-62IR (736 kW). Opracowano też warianty PZL-106B: PZL-106BS z silnikiem ASz-62IR (736 kW), oblatany 8 marca 1982 r. i PZL-106BR z silnikiem PZL-3SR (442 kW), oblatany 8 lipca 1983 r. Od 1981 r. pracowano nad wersją z napędem turbośmigłowym. Na jednym z PZL-106A zamontowano silnik Pratt & Whitney PT6A-34AG (566 kW) i przebadano w 1983 r. W 1981 r. skonstruowano wariant gaśniczy samolotu, wyposażony w urządzenie do zrzucania "bomby" wodnej lub pianowej i dozownik środka gaszącego, mieszanego z wodą. Doświadczenia z prac nad turbośmigłowym PZL-106AT wykorzystano w latach 1983-85 przy konstruowaniu PZL-106BT-601 z silnikiem Walter M-601 (425 kW), oblatano go 18 września 1986 r. Opracowano wariant tej wersji o zwiększonej pojemności chemikaliów, przewidywany dla Argentyny. Także dla Argentyny opracowana została oblatana 2000 r. wersja PZL-106BTU-34 z silnikiem Pratt & Whitney PT6A-34AG i nowymi osłonami o stożkowym kształcie, zunifikowanymi z nowym wariantem wersji z silnikiem M-601 (ich wprowadzenie zostało wymuszone koniecznością zmiany odśrodkowego filtra powietrza na wlocie do silnika, bowiem produkcji jego starszej odmiany zaprzestał dostawca z USA). Ogółem wyprodukowano 146 PZL-106A i przeszło 130 PZL-106B we wszystkich wariantach. PZL-106A certyfikowano wg przepisów BCAR, a PZL-106BT - także wg FAR-23. Użytkownikami Kruków były Polska, Czechosłowacja, Niemcy, Egipt, Węgry, Argentyna i Hiszpania. W latach 1983-87 w oparciu o zespoły konstrukcyjne Kruka (skrzydła, podwozie, usterzenie, kabina) opracowano projekty rodziny samolotów wielozadaniowych, samolotu Fregata, gaśniczego PZL-140 Gąsior i wielozadaniowego An-3M - żaden z nich nie wyszedł poza fazę projektu koncepcyjnego. Dla samolotu Kruk zaprojektowano i wdrożono do produkcji oryginalne wyposażenie agrolotnicze, pozwalające na wykonywanie wszystkich zabiegów: nawożenie, rekultywację, sianie i ochronę roślin. Wysokie wymagania w zakresie ekonomiki eksploatacji i dokładności pokrycia obrabianego areału (szczególnie ze strony b. NRD) doprowadziły do uzyskania rekordowych szerokości roboczych zabiegów agrolotniczych. Produkcja seryjna PZL-106 została przerwana pod koniec lat osiemdziesiątych, podjęto ją znowu w 1995 r. po uzyskaniu certyfikatu wg FAR-23.

 

OPIS TECHNICZNY

 

Płat: Wznios 5o, skos 6o, profil NACA 2415. Konstrukcja całkowicie metalowa, dwudźwigarowa, wsparta do kadłuba od góry zastrzałami o kształcie litery V. Lotki i klapy szczelinowe, kryte tkaniną. Na całej rozpiętości stały slot.

Kadłub: Konstrukcja kratownicowa spawana z rur stalowych, odejmowane pokrywy kompozytowe (szklano-epoksydowe) i duralowe.

Kabina: Kabina pilota ma postać oddzielnego modułu, mocowanego do struktury kadłuba w sposób umożliwiający pochłonięcie dużej energii przy zderzeniu z przeszkodą, jej konstrukcja zapewnia przeżycie pilota przy przeciążeniu do 40 "g". W tylnej jej części znajduje się usytuowane tyłem do kierunku lotu siedzenie dla mechanika.

Usterzenie: Klasyczne, konstrukcja metalowa dwudźwigarowa. Stateczniki poziome o wyraźnym wzniosie wsparte zastrzałami. Stery kryte tkaniną.

Sterowanie: Układ sterowania linkowo-popychaczowy.

Podwozie: Golenie podwozia głównego piramidkowe, z dużymi kołami o niskociśnieniowym ogumieniu bezdętkowym, zaopatrzonymi w hamulce tarczowe. Amortyzatory podwozia głównego olejowo-gazowe, umieszczone wewnątrz kadłuba (wg przedwojennego patentu PZL, zastosowanego na myśliwcach Puławskiego). Podwozie tylne sterowane, z amortyzatorem olejowo-gazowym.

Napęd: Silnik turbośmigłowy Walter M-601D o mocy 537 kW (730 KM) i śmigło trójłopatowe Avia VJ-508. Skrzydłowe zbiorniki integralne o pojemności 560 dm3.

Awionika: Zestaw przyrządów z żyrokompasem, radiokompas, radiostacja UHF.

Aparatura agrolotnicza: Zbiornik chemikaliów o pojemności 1400 dm3 wyjmowany, z kompozytu szklano-epoksydowego. Aparatura rolnicza dostosowana do środków sypkich (tunel wysypowy) oraz ciekłych grubokroplistych (system rur z dyszami) i drobnokroplistych (system rur z atomizerami). Możliwość ciśnieniowego tankowania chemikaliów ciekłych.

 

DANE TECHNICZNE (PZL-106BT-601)

 

Rozpiętość 14,90 m

Długość 10,24 m

Wysokość 3,82 m

Powierzchnia nośna 31,7 m2

Masa samolotu pustego 1680 kg

Masa użyteczna 1920 kg

Masa startowa 3500 kg

Prędkość maksymalna 270 km/h

Prędkość przelotowa 150-170 km/h

Prędkość minimalna 90 km/h

Wznoszenie 6,0 m/s

Szerokość opylania do 25 m

Zasięg 750 km (do 1600 km z wykorzystaniem zbiorn. chem. na paliwo)

Rozbieg 230 m

Dobieg 130 m

 

5cf2d2f986d92f44m.jpg 7bcdf514a9888257m.jpg ed577152b31de60em.jpg 46f1241e1c30ca86m.jpg c96b27eb341a3604m.jpg c96b27eb341a3604m.jpg

 

5e606b56f4b8efbam.jpg a2f2f2695821fcd3m.jpg fa0d775574c94b03m.jpg e4e0c8b495af430am.jpg 0a5615d506ef2781m.jpg 27279f31022d4126m.jpg c999ef2709a1ecc7m.jpg

 

ceae12f29701d53fm.jpg ed9c3e19b5fbb8e9m.jpg 437a77c8da34c4fdm.jpg fdb9455fff9876c6m.jpg 6a4b999e10e062c7m.jpg f38ba0d2c7edb6f7m.jpg

 

b5633f3dc5555543m.jpg 2c4cb419d7eab270m.jpg 7822023d2714d576m.jpg 85ca699cc12a7980m.jpg 494fa96be4de8a22m.jpg 7499bd524d5d6872m.jpg 62dfeecf6a15c66am.jpg

 

Zdjecia PZL Okecie via Jerzy Mularczyk

 

57625ff301717147m.jpg bc65bb74aca6f1a9m.jpg

Prototyp:

 

766173aeddb1b393m.jpg

 

 

Uwaga! Wszystkie zdjecia tu opublikowane mozna wykorzystywac tylko i wylacznie jako dokumentacje modelarska. Sa zabezpieczone znakami wodnymi i prawami autorskimi. Kopiowanie i powielanie bez pisemnej zgody autora surowo zabronione!

Share this post


Link to post
Share on other sites

Wszystkie zdjecia (w sumie grubo ponad 1200) i opisy samolotow byly dostepne przez wiele lat na stronie "www.sampol.de", ktora prowadzilem wspolnie z inz. Michalem Kuczewskim (synem inz. Kuczewskiego z LWD) z Montrealu. Publikowalismy setki unikalnych zdjec (za ktore niejednokrotnie placilismy ciezkie pieniadze) polskich konstrukcji lotniczych historycznych i wspolczesnych. Niestety, kradziono nam bezlitosnie zdjecia i teksty, publikujac pozniej jako wlasne. To byl powod likwidacji naszego wirtualnego archiwum.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Wielkie dzięki

Share this post


Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

Sign in to follow this  

×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.