Jump to content
Kamil K.

OT M-60PB czyli jugosłowiańska myśl techniczna 1:35

Recommended Posts

Witajcie,

 

Narodowa kwarantanna trwa, więc żal nie wykorzystać tego czasu. Ten model czekał na mnie bodaj od września, ale nie było kiedy się zabrać, a i patrząc na niego z każdą chwilą entuzjazm topniał… no ale nic. Przedstawiam Wam cud jugosłowiańskiej techniki wojennej – transporter opancerzony OT M-60PB.

 

cZeIXjU.jpg

 

Pojazd naprawdę ciekawy, bo faktycznie w całości (no, prawie, nie licząc Browninga i paru detali) opracowany w Jugosławii. Prace nad projektem rozpoczęto w 1956 roku, a produkcja seryjna rozpoczęła się w 1962 roku. Był to pierwszy seryjnie produkowany pojazd wojskowy własnej konstrukcji w państwie Josipa Broz Tity.

 

OT-M60 był konstrukcją średnio udaną. Słaby silnik, słaby pancerz, słabe osiągi, ale jednak odegrał kluczową rolę w mechanizacji JNA, czyli Jugosłowiańskiej Armii Ludowej. Wyprodukowano 790 egzemplarzy, z których 190 trafiło do Iraku. Wojna iracko-irańska była jego pierwszym bojowym testem i potwierdziła wszystkie wady wytykane przez JNA. Część z nich doczekało nawet pierwszej, a być może i drugiej wojny w Zatoce Perskiej.

 

ChhPUIp.jpg 

 

spx9EHy.jpg

 

 

OT M-60 były wykorzystywane także w wojnach po upadku Jugosławii przez wszystkie strony. Do tej pory są one na stanie armii Bośni i Hercegowiny oraz Chorwacji.

 

Niektóre z M-60 miały też okazje odgrywać niemieckie tanki w jugosłowiańskich filmach wojennych. :D

 

WAV7bxb.jpg

 

 

MODEL

 

Wybrałem OT M-60 w wersji PB, czyli nieco zmodernizowanej i z dwoma bezodrzutowymi działami M-60 kalibru 82mm. Wszystkie wersje tego transportera produkuje słoweńska firemka Triglav Model. O samym modelu może następnym razem, żeby się zanadto nie rozpisywać, na pewno roboty będzie moc.

 

PIERWOWZÓR

 

Pojazd, który tym razem wybrałem wydawał się po prostu ciekawy, ale nie wiedziałem o nim nic. Fajne malowanie z dodatkowymi kolorami i opancerzona obrotnica Browninga – super. Obawiałem się, że tym razem żadnej historii nie będzie, ale jednak nie… będzie i to znowu dość mroczna.

 

klrIgAf.jpg

 

Pojazd nagrany został w marcu 1993 kiedy siły VRS prowadziły operację Cerska 93. Była to pierwsza próba likwidacji bośniackich enklaw w Srebrenicy i Zepie. Z komentarzy pod filmem wiemy, że powstał on gdzieś między wsiami Glogova i Kravica, a to oznacza, że musiało to być koło 15 marca, bo wtedy te miejscowości wpadły w ręce Serbów.

 

8Pz2iFo.jpg 

 

Mam też kilka ujęć z innej pory roku i innego miejsca, ale tutaj bez konkretnej identyfikacji. Być może nagrano je we wcześniejszej fazie operacji Cerska 93, jeszcze zimą, a może parę miesięcy później.

 

2J5F9cf.jpg

 

Z map i opisów dotyczących tej operacji wynikało, że w tym rejonie walczyła 1. Bratunacka Brygada Lekkiej Piechoty. Poszukiwania w tym kierunku zaprowadziły mnie przypadkiem aż do 1995 roku i do upadku enklawy Srebrenica.

 

ixQi3Pa.png

 

W materiałach ze śledztwa Międzynarodowego Trybunału Karnego ds. Byłej Jugosławii pojawia się dokładnie ten wóz, podpisany jako pojazd z tej właśnie brygady. Co więcej zidentyfikowani zostali nawet żołnierze, którzy się nim poruszali. Nie będę się rozpisywał o masakrze w Srebrenicy – odsyłam do naprawdę niezłego filmu Piotra Ryczka, który parę lat temu nagrał na ten temat solidną serię:

Zaś co do samej brygady z Bratunaca, to jej historia jest podobna do wszystkich innych, które do tej pory opisywałem w swoich warsztatach. Tu poglądowo mapka, co gdzie i jak:

 

V5mxnel.png 

 

Co do samej załogi i wozu to przed haskim trybunałem dowódca pojazdu upierał się, że w okolicy Potocari, czyli tam gdzie oddzielano kobiety i dzieci od mężczyzn, którzy mieli być rozstrzeliwani, byli tylko „przejazdem”, a wóz „od sierpnia 1993 nie brał udział w walkach, a jeśli było z niego strzelane to tylko na wiwat, w czasie prawosławnych świąt.” :roll:  

 

zcFBRS5.png

 

Xo1pFn7.png

 

Zaś co do udziału żołnierzy 1. Bratunackiej w wydarzeniach z lipca 1995 roku, to dość powiedzieć, że dowódca brygady Vidoje Blagojevic usłyszał wyrok 15 lat więzienia. Wyszedł po odbyciu 2/3 kary w 2012 roku. Nigdy się nie przyznał i nie wziął na siebie żadnej odpowiedzialności, nie mówiąc o czymkolwiek więcej.

 

Takie to te zawiłe i smutne bałkańskie historie. No nic, biorę się do roboty! :piwo: 

Pozdrowienia

 

  • Like 4

Share this post


Link to post
Share on other sites

Za temat, za przygotowanie, za zbadanie historii pojazdu - znowu masz kryształową kulę..!

Share this post


Link to post
Share on other sites

Temat faktycznie nie standardowy, i merytorycznie opracowany perfekcyjnie :super:.I coś co jest dla mnie  modelarską wisienką na torcie że przedstawia konkretny pojazd w konkretnej sytuacji  . Oglądałem Twój warsztat tego M18 Hellcata  i zasiadam do obejrzenia , po wyglądzie kół jezdnych tego pojazdu można wnosić że są chyba  kopią kół jezdnych radzieckich pojazdów z rodziny T70/Su76 .Pozdr. A.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Posted (edited)

Bardzo ciekawy pojazd. Bardzo dobrze, że na forum pojawiają się jakieś niszowe lokalne konstrukcje z byłych krajów demokracji ludowej. Będę kibicował i z uwagą obserwował budowę modelu.

ot- 2.jpg

ot-60 1.jpg

ot-60.jpg

Edited by robertmodelarz

Share this post


Link to post
Share on other sites
21 godzin temu, Adams M1A1 napisał:

Temat faktycznie nie standardowy, i merytorycznie opracowany perfekcyjnie :super:.I coś co jest dla mnie  modelarską wisienką na torcie że przedstawia konkretny pojazd w konkretnej sytuacji  . Oglądałem Twój warsztat tego M18 Hellcata  i zasiadam do obejrzenia , po wyglądzie kół jezdnych tego pojazdu można wnosić że są chyba  kopią kół jezdnych radzieckich pojazdów z rodziny T70/Su76 .Pozdr. A.

No właśnie są strasznie podobne do kół z pojazdów, które wymieniłeś - muszę wręcz sprawdzić, czy przypadkiem koła w modelu to nie są polane z kółek miniartu. 😉 Choć podobnież cały model został zaprojektowany w 3D. No własnie, a skoro przy modelu jesteśmy to może drobny inbox. 

 

To co zwraca uwagę na pierwszy rzut oka to niezwykle starannie przygotowane pudełko i zapakowane części. Wszystko w foliach, woreczkach i z numerkami. 

 

3Or0avS.jpg 

 

Kolejne, co zwraca uwagę, to fakt, że Triglav Model poszedł na współpracę z (prawdopodobnie) MasterClubem i naszym RB Model - i dobrze, bo dzięki temu dostajemy świetnej jakości gąsienice metalowe w zestawie i metalową lufę do browninga. Mamy też bardzo ładną instrukcję i dwa arkusze blaszek fototrawionych, tyle tylko, że grubości pancernej. Jest też solidny arkusz numerów taktycznych typowych dla JNA - ja jak widać część już zużyłem na Hellcatcie. 

 

SpY4Kyw.jpg?1 

 

AOrmBpL.jpg?1

 

ERsOGIo.jpg

 

MjC2cDa.jpg

 

Na żywicach się znam tyle co nic, ale po rozpakowaniu części entuzjazm znacząco spada. Największy problem to wszędobylska wręcz faktura pomarańczowej skórki - raz mniejsza, raz większa, ale jest. Najbardziej dramatycznie jest pod tym względem na działach bezodrzutowych. Choć kadłub też nie wygląda najlepiej - do tego ma jakąś skazę na dachu do łatania. 

 

yappXnC.jpg

 

L5coAUp.jpg

 

rQTU3CY.jpg?1

 

t7SX3ky.jpg

 

VVbKWoq.jpg

 

 

Zaś najbardziej uroczym elementem modelu jest figurka Jugola wyglądająca jak ociosana w mydle :D 

 

sStcvrl.jpg

 

Cóż, wstępne oględziny mówią mi, że z oryginalnego modelu zostaną tylko największe i najtrudniejsze do dorobienia części. Praktycznie wszystkie detale, których na szczęście nie ma wiele, zamierzam zrobić sam. W zgodność historyczną jeszcze nie wnikałem za mocno, ale raczej jest nieźle. Jestem tez zaopatrzony w trochę barachła po amerykańskich wozach, które może się przydać przy tym pojeździe: 

 

08XnwpE.jpg?1

 

Model mocno subiektywnie oceniłbym na jakieś 6/10 - nie jest to na pewno totalny żywiczny gniot za miliony monet, ale daleko mu do niektórych żywicznych produkcji, które miałem w rękach. 

 

Pozdrowienia! 

Share this post


Link to post
Share on other sites
37 minut temu, Kamil K. napisał:

Temat faktycznie nie standardowy, i merytorycznie opracowany perfekcyjnie :super:.I coś co jest dla mnie  modelarską wisienką na torcie że przedstawia konkretny pojazd w konkretnej sytuacji  . Oglądałem Twój warsztat tego M18 Hellcata  i zasiadam do obejrzenia , po wyglądzie kół jezdnych tego pojazdu można wnosić że są chyba  kopią kół jezdnych radzieckich pojazdów z rodziny T70/Su76 .Pozdr. A.

Koła na 100 % i prawdopodobnie zawieszenie skopiowali z czołgu lekkiego T-70 lub działa samobieżnego SU-76.

 

23818350-russian-self-propelled-gun-su-76.jpg

t-70.jpg

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ważne, że jest nieszablonowo i za to szacunek modelarzy ulicy!

Share this post


Link to post
Share on other sites
W dniu 16.03.2020 o 14:24, robertmodelarz napisał:

Koła na 100 % i prawdopodobnie zawieszenie skopiowali z czołgu lekkiego T-70 lub działa samobieżnego SU-76.

Miałeś rację - jak sprawdziłem konstruktorzy skopiowali cały układ jezdny z dział SU-76. Koła jezdne i wahacze to w prostej linii To samo, co w SU-76. 

 

Po przeglądnięciu zdjęć okazuje się, że tak samo skopiowane są haki holownicze i (prawdopodobnie) kilka innych detali. W ogóle mnóstwo rzeczy w M-60 to kopie zagranicznych rozwiązań - np. tylne światła wyglądają jak żywcem wzięte z amerykańskich pojazdów, np. M18. Mechanizmy podnoszenia włazów załogi, peryskopy i ich osłony to samo. 

 

To wszystko się dobrze składa, bo zdarzyło mi się już skleić 2x T-70 z Miniartu i SU-76 tejże firmy, toteż nie było problemu z kołami i wahaczami. Część to nieużyte, nadprogramowe części z zestawów, a część rozszabrowałem z jednego z modelarskich wraków. 😉 Dla porównania kółko i wahacz z modelu. Jak widać (lub nie) koło to w prostej linii odlew kółka z Miniartu - nawet wypychacz na tylnej stronie się odlał. :D

 

W97lgd1.jpg

 

Poza tym trwa powolna orka na ugorze... Na początek trzeba wyrównać wszystkie niedoskonałości. Uznałem, że lepiej będzie mi odciąć dwa tylne włazy ze stropu i zrobić je od podstaw, niż szlifować, szpachlować i równać wszystko na nich i dookoła nich. Po nałożeniu szpachli dobrze widać jak porowata była struktura kadłuba. Ma to nawet swoje plusy, bo na niektórych zdjęciach M-60 widać podobne skazy na płytach kadłuba, ale bez przesady.... 

klK7htU.jpg

 

o6PeJTg.jpg

 

yYjYNzH.jpg

 

Teraz zamierzam poprawić parę widocznych niedoskonałości i pokryć wszystko podkładem, a potem druga runda poprawek.... w planach jest też przerycie linii podziału i wklejenie w nie spawów, co powinno znacząco podnieść atrakcyjność bryły. 

IP1yGd5.jpg

 

Na koniec takie pytanie do Was - będę robił zamówienie w którymś modelarskim i zamierzam się zaopatrzyć w jakieś fajne specyfiki do szpachlowania/równania/wykrywania niedoskonałości. Poza szpachlą Tamki praktycznie nic nie mam bo do tej pory nie było mi to potrzebne. Co polecacie do takich prac? Osobiście myślę o Surfacerze w buteleczce (tylko który wybrać - 500, 1000 czy 1200?). Przydałby mi się specyfik, który ułatwiłby wyrównywanie powierzchni, drobnych rysek, ubytków itd. 

 

Pozdrowienia! 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Powoli do przodu... 😉 

 

Model po wstępnych poprawkach szpachlami i surfacerem pokryłem podkładem Ammo, żeby dobrze widzieć, gdzie jeszcze są babole. Przeryłem tez linie pod spawy, których na modelu brak. Tego co poniżej linii błotników praktycznie nie ruszałem - szkoda na to czasu i mojej pracy, ale teraz nieźle widać jaka kaszana była z fakturą części. 

NPVcRNs.jpg 

Potem pozostało dokonać prawie-ostatecznych-poprawek i psiknąć jeszcze raz surfacer. Niektóre drobne nierówności już zostawiłem jako fakturę stali walcowanej, w paru miejscach sam taką fakturę na surfacerze zrobiłem. 

3npuPQu.jpg 

 

Mogłoby się wydawać, że na płytach, które miały w rzeczywistości max 15mm grubości to bez sensu symulować fakturę, ale jak widać poniżej - faktycznie czasem była ona widoczna tu i tam. 

 

fxVHzSe.jpg 

 

W międzyczasie wymieniłem też wahacze na te z Miniartu. Trzeba było w tym celu - a jakże - przerobić (czyt. połatać) kadłub, nawiercić nowe otwory i wstawić wahaczena drucikach. 

Wszystko następnie zostało sklejone na amen z użyciem linijek i polistyrenowych profili. Zdecydowałem się na minimalnie większe ugięcie przednich wahaczy (ok 2mm w stosunku do tyłu), żeby zasymulować drobne zmęczenie zawieszenia. Wahacze w poziomie są równe, natomiast jeśli chodzi o trzymanie jednej osi to odstępstwa są, z tym, że ich materiał jest tak plastyczny, że można je podgiąć o ten mm czy pół w palcach. 

 

Ogólnie jest grubo, ale powolutku widzę jakieś światełko w tunelu dla tego modelu. Tylko jeszcze nie jestem pewny, czy to nie nadjeżdża pociąg. :lol: 

Share this post


Link to post
Share on other sites
35 minut temu, Kamil K. napisał:

Mogłoby się wydawać, że na płytach, które miały w rzeczywistości max 15mm grubości to bez sensu symulować fakturę, ale jak widać poniżej - faktycznie czasem była ona widoczna tu i tam. 

A nie jest to efekt poprzednich powłok farby?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Nie sądzę, być może gdzieniegdzie tak, ale raczej nie wszędzie - a jeśli nawet to w ostateczności źródło pochodzenia niewiele zmienia. 😉 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Witajcie, 

 

Czas na jakąś aktualizację. Powoli to idzie, ale jakoś idzie. 

 

1. Otwory strzeleckie doczekały się zaślepek i mechanizmów ich otwierania. 

uf9qbsf.jpg


2. Włazy kierowcy i strzelca KM zrobiłem od podstaw. Nie są jeszcze przyklejone. Bazą była część fototrawiona z zestawu, ale wolałem sobie zrobić nowe z polistyrenu, bo lepiej mi się z tym materiałem pracuje i lepiej go będzie malować. Podstawy peryskopów to elementy PE z jakiegoś zestawu Voyagera, a peryskopy i ich osłony z Asuki i Dragona. 

 

hOKCdf5.jpg


3. Zrobiłem dopancerzenie na obrotnicy z Browningiem i sam KM. Na niektórych zrzutach ekranu ze Srebrenicy wydaje się, że są w opancerzeniu przestrzeliny, więc sam postanowiłem takowe zrobić. Broning to Tasca + zestaw RB, dołączony do modelu. 

JuZK50l.jpg

 

Lg3wYWe.jpg


4. Przykleiłem wloty powietrza i trochę zmasakrowałem ich żaluzje. 

5. Dorobiłem dwa włazy na tyle kadłuba. Nie są jeszcze przyklejone. 

ft0subD.jpg

 

6. Sporo posiedziałem nad dupą tego pokraka. Drzwi desantu zrobione od podstaw, jeszcze nie dokończone. Haki holownicze wygrzebane z zestawów Miniartu. Tylne lampy to wywiercony gruby profil polistyrenowy i wklejone w niego fototrawionki znalezione na warsztacie. 

jfN0sqK.jpg

Sporo jeszcze pracy na w/w detalami, nie ma jeszcze większości spawów wokół nich, niektóre rzeczy trzeba poprawić. No ale dzieje się. 😉 

  • Like 5

Share this post


Link to post
Share on other sites

Trzeba przyznać że postępy imponujące, dodatkowo robi wrażanie Twoja lekkość z jaką potrafisz wydobyć z jakiegoś cudaka, obok którego większość przechodzi odwracając głowę (bo to przecież nie Pzkfw) znakomity model, ubrany w ciekawa historię.... jednocześnie wzbudzając nieznośne uczucie zawodu - dlaczego sam na to nie wpadłem? 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Dokladnie! Podpisuje się pod tym co napisał Gerd! Dlatego z przyjemnością śledzę kolejny jugolski warsztat. :super:

Share this post


Link to post
Share on other sites

Dzięki Panowie, robię co mogę. Najważniejsze, że po okresie pesymizmu dłubanie przy tym cudaku sprawia mi coraz więcej przyjemności. 

 

Wprawdzie wyszło jeszcze parę solidnych fakapów producenta, ale może o tym w kolejnym odcinku. 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Cześć, 

Orzemy ten ugór dalej. 

19kEQWz.jpg

poprawiłem pancerz dookoła obrotnicy Browninga. Jest teraz niższy, nieco szerszy i przestrzeliny umieściłem w bardziej właściwych miejscach. 

1eZgdyq.jpg

 

przybyło nieco detali tu i tam - m.in. siatka nad wydechem i tenże wydech, zrobiony z plastikowej rurki, zestawowego nawet nie znalazłem. 

JjR5TN4.jpg

UkLb3ck.jpg

Wciąż nie natrafiłem na zestawową część, która nie wymagałaby choćby odrobiny pracy i/lub przeróbek, żeby przypominała oryginał... :D  Już się nawet nie denerwuję, trochę zaczyna mnie to śmieszyć. Nawet części fototrawione wyglądają na przeskalowane. Masakra. :lol: 

Pozdrowienia! 

 

  • Like 2

Share this post


Link to post
Share on other sites

może te części są nie do tego modelu który z takim uporem budujesz...?

Share this post


Link to post
Share on other sites

To co napisałeś byłoby śmieszne, gdyby nie to, że... Masz rację. :lol:

 

Tak, tak - gąsienice MasterClub po oglądzie dokładniejszym okazały się... Gasienicami od pz. 38t. :roll: :lol:

Trzeba będzie wymienić. 

 

A reszta części, cóż... Twórca płakał jak projektował. 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Twórca płakał jak projektował.  - znam tego goscia, nie osobiscie co prawda ale podobno to byl niemiec. Moj znajomy gdy kupowal 13 letniego Golfa w idealnym stanie na gieldzie samochodowej o przebiegu 74 tys.km to uslyszal od sprzedawcy iz to auto kupione bylo w Niemczech od rencisty ,  ktory rowniez plakal gdy go sprzedawal, cos w tym musi byc:lol:

Share this post


Link to post
Share on other sites

Standardowo znakomicie:super:. Będę zaglądać

Share this post


Link to post
Share on other sites
6 godzin temu, Kamil K. napisał:

Tak, tak - gąsienice MasterClub po oglądzie dokładniejszym okazały się... Gasienicami od pz. 38t. :roll: :lol: 

A może jeździł na takich ?

Share this post


Link to post
Share on other sites

A może jeździł na takich ? Porownywalem pierwsze i drugie zdjecie , i w moim odczuciu sa to dwie rozne gasienice , te pierwsze wygladaja na gladkie traki a na drugim widac grzebienie

Share this post


Link to post
Share on other sites

Jak ja to przegapiłem? No to już jestem i oglądam. 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Gąsienice M-60 najbardziej przypominają te od PT-76 i BTR-50. Nie jestem 100% pewny czy to te same, ale zdecydowanie najbardziej przypominają te, które widać na zdjęciach prawdziwych pojazdów. 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.


×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.