No i jak Nashorn został pomalowany?
Nie sądzę, by jakikolwiek Nashorn zdołał przetrwać i dotrzeć aż w okolice Gdańska. Ale wiadomo natomiast, że mógł operować w ostatnich dniach lutego 1945 w rejonie ok. 15 km na pd-zach. od Starogradu Gdańskiego.
Podana wcześniej wzmianka o 4.PzDiv jest prawdziwa, choć została mylnie zinterpretowana. To było czasowe podporządkowanie s.H.Pz.Jg.Abt. 664 tej dywizji, a nie wcielenie do niej. Źródłem do opracowania wyd. Militaria niewątpliwie była kronika 4. Pz.Div. autorstwa Neumanna. Ta wspomina o podporządkowaniu wieczorem 03.02.1945 sztabu dywizjonu* wraz z jedną kompanią* dział holowanych 8.8 cm, a następnie kolejnej kompanii - tym razem samobieżnych 8.8 cm (Nashorn).
Brak dalszych wskazówek co do przebiegu działań bojowych 664. w okresie jego podporządkowania 4. Pz.Div.
(*) No właśnie. Niby Abteilung, niby artyleria, więc powinien być dywizjon, a jednak Kp. czyli kompanie, a nie baterie. To lepiej "ubatalionowić" ten dywizjon?
Za to 664. wypływa przy okazji współdziałania z dywizjami 542. VGD i 35. ID w ramach XXIII. AK, na pn-wsch. krańcach Borów Tucholskich, czyli wspomniane 15 km na pd-zach od Starogardu Gd. Nadal posiada dwie kompanie:
- 3./664, wyposażoną w holowane 8.8 cm (a może 1./664 - nie mam czasu by teraz to zweryfikować)
- 2./664, wyposażoną w Nashorny.
Np. 24.02.1945 było 1 działo sprawne, 4 w remoncie krótkim, 3 w długim. Ale 28.02. już 4 sprawne.
Wcześniejsze wzmianki mówią o podporządkowaniu 2./664 już 19.02.1945 do 337. VGD, walczącej wówczas w okolicach Nowego n/Wisłą. Następnie sąsiedniej 83. ID. To może być raczej tylko na papierze, bo wozy były wcześniej przy 4. Pz.Div. na przeciwległym (zachodnim) krańcu Borów Tucholskich. Rozkazem z 24.02. jedyny sprawny Nashorn miał być natychmiast skierowany na odcinek 542. VGD w rejon nadleśnictwa Wirty. Tam są ich ostatnie ślady. Co dalej po 28.02.1945 - nie wiem.
M. (beaviso)
