RWD-8 Chrobry I, II, III

[bartekkw]

Witam wszystkich,

Od dłuższego czasu poszukuję wszelkich informacji o samolotach RWD-8 z 3 Pułku Lotniczego w Poznaniu. Dopiero dzisiaj w piśmie "AERO technika lotnicza" 3/91 znalazłem informację, że samolot o nr fabrycznym 34-... numerze na kadłubie ... i numerze wywoławczym ...P o nazwie "Bolesław Chrobry I" należał do 3 pułku. Czyli informacje dosyć niekompletne.

Dalej czytamy jeszcze: "Na nielicznych srebrnych wojskowych RWD-8pws w 1939r. namalowano imiona (na życzenie fundatorów), np. Plon I i II, Bolesław Chrobry I, II i III, Pionier autobusowy woj. łódzkiego."

 

Zacząłem temat drążyć dalej i znalazłem w gazecie z 1936 roku taki oto artykuł (pisownia oryginalna):

Eskadra „Chrobrych” przekazana armji polskiej

Wczorajsza niedziela w Poznaniu stała pod znakiem podniosłej i radosnej uroczystości przekazania armji polskiej eskadry samolotów „Chrobry” ufundowanej ze składek współpracowników i czytelników pism wychodzących nakładem „Drukarni Polskiej”, „Kurjera Poznańskiego”, „Orędownika”, „Wielkopolanina”, „Pomorzanina”, „Ilustracji Polskiej” i „Nowin Poświątecznych”. […]

Na środku hangaru ustawione były trzy stalowe ptaki, amarantowo-srebrene samoloty: „Chrobry I”, „Chrobry II”, „Chrobry III”. Pod ich rozłożystemi skrzydłami schronił się samochód terenowy „Polski Fiat”, będący sprzętem uzupełniającym do obsługi maszyn.

 

Tutaj fotki:

 

 

 

Wynika z tego, że:

- wszystkie trzy samoloty zostały przekazane do 3 pl

- miały malowanie typowe dla DWL(srebrno-czerwone); na zdjęciu widać zresztą osłony amortyzatorów charakterystyczne dla DWL

 

I teraz zagadka:

- czy rzeczywiście Chrobry III należał do P.W. Łódź jak można przeczytać tutaj: http://rwd-dwl.net/rejestr/bca-bcz.htm ?

- dlaczego Chrobry III na zdjęciu poniżej nie jest srebrny tylko raczej w malowaniu typowo wojskowym, na dodatek w wersji pws?

 

 

Jeśli ktoś z szanownych kolegów dysponuje zdjęciami Chrobrego to może uda się rozjaśnić sprawę...

[KayFranz]

Spojrzyj na tabelę na str. 499, Morgała, Samoloty Wojskowe w Polsce 1924-39.

Jesienią 1936 LOPP otrzymał cztery samoloty, nazwane CHROBRY: SP-BCG (nr fabr. DWL 141, oznaczony CHROBRY II), SP-BCH (142, CHROBRY I), SP-BCJ (143, CHROBRY III) - przekazane 6 października oraz miesiąc później jeszcze jeden, o rejestracji SP-BCK (144). Wszystkie 4 przekazano z kolei po paru tygodniach do 3. PL na Ławicy. Żeby jeszcze utrudnić nasze "śledztwo", dwa ostatnie zostały ponownie przekazane do Lublinka pod Łodzią i były tam jeszcze w końcu 1937 r.

Co najmniej jeden z nich trafił potem do szkoły w Aleksandrowicach.

 

Z kolei na http://www.goldenyears.ukf.net/reg_SP-1.htm CHROBRY IV jest podany początkowo nie w 3.PL, tylko w szkole Pilotów w Bielsku, potem - PW Łódź. Zgadzają się numery fabryczne, więc raczej bez dyskusji samoloty przekazane LOPP były produkcji DWL. Czyli w momencie przekazywania samoloty były - jak to widać na fotografii oraz wynika jasno z dziennikarskiego opisu - srebrno-czerwone, ale czy po dostaniu się "w łapy" wojska przemalowano je na oliwkowo? Wątpię - popatrz na tę fotografię (z forum Odkrywcy, luty 2007) - to jest CHROBRY IV SP-BCK podczas szkolenia.

 

.

 

Podejrzewam, że na Ławicę, do 3. PL poszły dlatego, że nie było innego miejsca. I moim zdaniem informacja "do 3. PL" oznacza miejsce przechowywania, a nie nazwę faktycznego użytkownika. Tym raczej był nadal LOPP. Informacja z AERO o tym, że samolot miał numer ewidencyjny 34-..., a podskrzydłowy ...-P nic nie wnosi - JEŻELI dostałby się do ewidencji wojskowej to w 3. PL POWINIEN mieć takie oznakowanie, tyle że każdy, kto choć trochę zna system oznakowania samolotów przed 1939 może podać te dane, bo to są znaki ogólne dla typu samolotu i pułku. Nie ma natomiast w tym opisie nic choćby o jednym śladzie znaku indywidualnego. No i trzeba pamiętać o tym, że jeśli zostałby przyjęty na ewidencję wojskową, to z kolei powinien zostać wyrejestrowany z numerów cywilnych. A nie był...

 

SP-BCK (czyli CHROBRY IV) pojawia się namacalnie w Bielsku (fragment filmu "Dziewczyna szuka miłości" z 1938 r., 480p):

, w 41 sekundzie filmu. Ale teraz już chyba jest oliwkowy... Za to nadal jest produkcji DWL. Jest tam też pokazany samolot z rejestracją SP-BCC, znam fotografie SP-BCE - i wszystkie one są produkcji DWL.

 

Ten samolot oznakowany CHROBRY III z Twojej fotografii ma rzeczywiście cechy RWD produkcji PWS. Przychodzi mi do głowy takie rozwiązanie - samolot był fundowany, więc była to sprawa z cyklu tzw. "politycznych". Jeśli pierwotny uległ zniszczeniu, to może jego nazwę przeniesiono na inny egzemplarz? I to najprawdopodobniej wojskowy - mogło być tak, że nie było "wolnych" od nazw własnych maszyn cywilnych, bo zauważyłem, że gdzieś tak od 1936 co chwila jakiś samolot uroczyście chrzczono i nadawano imię fundacyjne.

 

Szukam dalej. Z jakiego czasopisma wziąłeś te pierwsze materiały?

[bartekkw]

Spojrzyj na tabelę na str. 499, Morgała, Samoloty Wojskowe w Polsce 1924-39.

No właśnie udało mi się zdobyć tę książkę (i to tylko w czytelni Biblioteki Śląskiej) następnego dnia po napisaniu pierwszego postu. Morgała wymienia je w tabelce RWD-8 DWL. W moim wydaniu pisze o przekazaniu 9 października. Wg artykułu w gazecie (jeszcze do niego wrócę) nastąpiło to w niedzielę 19 października 1936 r.

 

Z kolei na http://www.goldenyears.ukf.net/reg_SP-1.htm CHROBRY IV jest podany początkowo nie w 3.PL, tylko w szkole Pilotów w Bielsku, potem - PW Łódź.

To będzie można pewnie doczytać w gazecie. Ja doszedłem do momentu w którym widać tabelkę z rozliczeniem pierwszej zbiórki i informacją o możliwości składania datków na Chrobrego IV.

Ogółem zebrano 83 286, 86 zł, samoloty kosztowały 67 680 zł, samochód Polski Fiat 5 250 zł. Pozostaje w gotówce 10 006,86, zadeklarowano 350 zł, nadwyżka wynosi 10 356, 86 zł.

A dalej:

"Ci, którzy jeszcze na liście ofiarodawców nie znaleźli się, mogą składać ofiary w przeciągu najbliższych dni na Chrobry IV. Składki przyjmować będziemy do dnia 24-go października, poczem listę składek nieodwołanie zamkniemy i ogłosimy ostateczne sprawozdanie funduszowe."

 

Czyli w momencie przekazywania samoloty były - jak to widać na fotografii oraz wynika jasno z dziennikarskiego opisu - srebrno-czerwone, ale czy po dostaniu się "w łapy" wojska przemalowano je na oliwkowo? Wątpię - popatrz na tę fotografię (z forum Odkrywcy, luty 2007) - to jest CHROBRY IV SP-BCK podczas szkolenia.

No rzeczywiście...

 

No i trzeba pamiętać o tym, że jeśli zostałby przyjęty na ewidencję wojskową, to z kolei powinien zostać wyrejestrowany z numerów cywilnych. A nie był...

E - no nie! Właśnie wyraźnie pisze, że był: "Skreślony z rejestru KCSP 18 II 1937" [Komisja Cywilnych Statków Powietrznych]

 

SP-BCK (czyli CHROBRY IV) pojawia się namacalnie w Bielsku (fragment filmu "Dziewczyna szuka miłości" z 1938 r., 480p):

, w 41 sekundzie filmu. Ale teraz już chyba jest oliwkowy... Za to nadal jest produkcji DWL.

Ano właśnie - w 1937 wyrejestrowno z rejestru cywilnych. Na fimie w 38 jest oliwkowy!

 

była to sprawa z cyklu tzw. "politycznych". Jeśli pierwotny uległ zniszczeniu, to może jego nazwę przeniesiono na inny egzemplarz?

No chyba wtedy byłaby informacja w jakimś rejestrze, że uległ uszkodzeniu. Ja stawiam na przemalowanie na kolory wojskowe. Natomiast mam takie pytanie: czy często zdarzały się egzemplarze DWL bez osłon na goleniach? Na zdjęciach u Morgały, czy Glassa zdarzają się takie egzemplarze, jednk najczęściej są on prototypowe. (Np. wersja ze zwężoną końcówka skrzydeł - DWL, a golenie jak w PWS).

 

Szukam dalej. Z jakiego czasopisma wziąłeś te pierwsze materiały?

He - najpierw natknąłem się na wzmiankę w czasopiśmie "Myśl Narodowa" z 1936 roku:

"GŁOSY Niedzielny numer "KURIERA POZNAŃSKIEGO" (nr. 484) nosi na czele napis: "Lotnictwu polskiemu, a szczególnie pułkowi lotniczemu w Poznaniu numer niniejszy wraz z eskadrą "Chrobrych" poświęcamy".

 

Aż podskoczyłem!!! Jak opadłem znalazłem ciekawe informacje w numerach "Kurjera Poznańskiego" z numer 484, 486, 488, i jeszcze wzmianki w czasopismach dla młodzieży "My" i "Nasza gazetka". Są w Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej.